Jeżeli mowa o umowie o pracę na okres próbny, ten czas dolicza się do stażu u danego pracodawcy, a więc może zmienić długość późniejszego wypowiedzenia. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy po próbnym przechodzisz na umowę terminową albo bezterminową i chcesz wiedzieć, czy obowiązuje jeszcze 2-tygodniowy termin, czy już miesiąc albo 3 miesiące.
W tym artykule rozbijam temat na proste zasady: pokazuję, kiedy okres próbny się liczy, jak wpływa na wypowiedzenie, gdzie najłatwiej popełnić błąd i dlaczego nie myli się go z limitem 33 miesięcy dla umów na czas określony.
Najważniejsze zasady, które decydują o wypowiedzeniu
- Okres próbny jest normalnym zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, więc wchodzi do stażu pracy u tego pracodawcy.
- Przy umowie na czas określony i nieokreślony liczy się łączny staż u pracodawcy, a nie tylko bieżąca umowa.
- Granice wypowiedzenia są trzy: mniej niż 6 miesięcy, co najmniej 6 miesięcy i co najmniej 3 lata.
- Sam okres wypowiedzenia też wlicza się do zakładowego stażu pracy.
- Umowa na okres próbny nie wchodzi do limitu 33 miesięcy i nie powiększa liczby umów na czas określony.
- Jeśli pracownik miał kilka umów z tym samym pracodawcą, nawet z przerwami, staż do wypowiedzenia trzeba zsumować.
Najpierw rozróżnij dwa różne liczenia stażu
Ja zawsze rozdzielam dwie rzeczy, bo właśnie tutaj rodzi się większość nieporozumień. Pierwsza to okres próbny jako część zatrudnienia. Druga to sam okres wypowiedzenia umowy próbnej, który działa według osobnych reguł i zależy od długości tej konkretnej umowy.
Jeśli mówimy o późniejszym wypowiedzeniu umowy na czas określony albo nieokreślony, czas przepracowany na próbnym nie znika. To normalny etap zatrudnienia, więc zasila staż u pracodawcy. Inaczej wygląda tylko wypowiedzenie samej umowy próbnej, gdzie Kodeks pracy przewiduje 3 dni robocze, 1 tydzień albo 2 tygodnie.
W praktyce oznacza to jedno: nie patrzę wyłącznie na to, co jest wpisane w aktualnej umowie, ale na cały dotychczasowy przebieg zatrudnienia u tego samego pracodawcy. To prowadzi wprost do pytania, jak te miesiące przełożyć na konkretne terminy wypowiedzenia.
Jak ten czas wpływa na długość wypowiedzenia
Przy umowie na czas określony i nieokreślony decyduje zakładowy staż pracy, czyli łączny czas zatrudnienia u danego pracodawcy. W praktyce sumuje się wszystkie okresy pracy, a nie tylko jeden bieżący kontrakt. Tak właśnie czytam przepisy i tak też podchodzi do tego PIP.
| Łączny staż u pracodawcy | Okres wypowiedzenia | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|---|
| mniej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie | Dotyczy także osoby po okresie próbnym, jeśli nie przekroczyła tego progu. |
| co najmniej 6 miesięcy, ale mniej niż 3 lata | 1 miesiąc | Próg może zostać osiągnięty także w czasie biegnącego wypowiedzenia. |
| co najmniej 3 lata | 3 miesiące | Liczy się cały łączny czas zatrudnienia u tego pracodawcy. |
Najważniejsze jest to, że nie patrzę tylko na ostatnią umowę. Jeśli ktoś zaczął od próbnego, a potem przeszedł na kolejną umowę, wcześniejszy czas nie przepada. Gdy w firmie było kilka umów z przerwami, PIP wskazuje, że dla ustalenia wypowiedzenia sumuje się wszystkie okresy zatrudnienia u tego pracodawcy. Gdy ten mechanizm jest jasny, łatwiej przejść do konkretnych przykładów.
Przykłady z pierwszej pracy i kolejnych umów
Najłatwiej zrozumieć to na liczbach. W realnych sytuacjach rzadko chodzi o samą teorię, tylko o to, czy kończysz współpracę po 2 tygodniach, po miesiącu czy po 3 miesiącach.
-
Przykład 1. Trzymiesięczny okres próbny i potem 4 miesiące umowy na czas określony. Łącznie daje to 7 miesięcy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, więc przy wypowiedzeniu kolejnej umowy wchodzi już 1 miesiąc, a nie 2 tygodnie.
-
Przykład 2. Miesiąc na próbnym i 5 miesięcy dalszej pracy. Suma to 6 miesięcy, więc próg dwutygodniowy właśnie się kończy. To dobry moment, żeby nie pomylić „prawie pół roku” z ustawowym „co najmniej 6 miesięcy”.
-
Przykład 3. Ktoś pracował 3 miesiące na próbnym, odszedł, a po kilku miesiącach wrócił do tej samej firmy. Przy wyliczaniu wypowiedzenia nie patrzę tylko na ostatni odcinek, ale na całe zatrudnienie u tego pracodawcy. Właśnie tu najczęściej pojawia się zaniżenie stażu.
Takie przykłady są praktyczne, bo pokazują, że nawet kilka tygodni może przesunąć termin z 2 tygodni na 1 miesiąc. To prowadzi do kolejnego punktu, czyli do błędów, które najczęściej psują całe wyliczenie.
Najczęstsze błędy przy liczeniu stażu
W kadrach i w rozmowach z pracownikami widzę kilka pomyłek, które wracają wyjątkowo często. Nie są spektakularne, ale potrafią zmienić cały termin rozwiązania umowy.
- Mylenie stażu pracy z długością jednej aktualnej umowy.
- Pomijanie wcześniejszego okresu próbnego, mimo że był to zwykły stosunek pracy.
- Ignorowanie okresu wypowiedzenia, który też wlicza się do stażu u pracodawcy.
- Zliczanie stażu z praktyk, staży z urzędu pracy albo innych form, które nie są umową o pracę.
- Traktowanie przerw między umowami jako „zerowania” stażu, chociaż przy wypowiedzeniu PIP przyjmuje sumowanie wcześniejszych okresów zatrudnienia u tego samego pracodawcy.
Jeśli chcę uniknąć błędu, zawsze sprawdzam trzy rzeczy: datę rozpoczęcia zatrudnienia, wszystkie wcześniejsze umowy z tym samym pracodawcą i moment, w którym ma się zakończyć biegnące wypowiedzenie. Ten sam porządek myślenia przydaje się też przy limicie 33 miesięcy, który działa osobno.
Dlaczego okres próbny nie wchodzi do limitu 33 miesięcy
Tu wiele osób się myli, bo skoro okres próbny liczy się do stażu przy wypowiedzeniu, to intuicyjnie chciałoby się go doliczyć także do limitu umów terminowych. A jednak nie. Okres próbny jest wyłączony z limitu 33 miesięcy i nie zwiększa liczby umów na czas określony między tymi samymi stronami.
W praktyce daje to prosty rezultat: można mieć najpierw maksymalnie 3 miesiące próbne, a później do 33 miesięcy zatrudnienia na czas określony. To osobne mechanizmy. Jeden dotyczy sprawdzenia kwalifikacji i możliwości zatrudnienia, drugi chroni przed zbyt długim utrzymywaniem umów terminowych.
To ważne rozróżnienie, bo często ktoś myśli, że skoro próbny „wchodzi do stażu”, to musi też wejść do 33 miesięcy. Nie wchodzi, bo ustawodawca rozdzielił te dwie rzeczy. Gdy ta granica jest jasna, zostaje już tylko praktyka liczenia terminu i sprawdzenie dokumentów.
Co sprawdzić, zanim policzysz wypowiedzenie
Jeżeli masz przed sobą wypowiedzenie albo chcesz ocenić jego długość, ja robię to zawsze w tym samym porządku. To oszczędza czas i zmniejsza ryzyko, że pominiesz ważny fragment stażu.
- Ustal, czy chodzi o umowę na okres próbny, na czas określony czy na czas nieokreślony.
- Zsumuj wszystkie okresy zatrudnienia u tego pracodawcy, także wcześniejsze umowy i wcześniejszy okres próbny.
- Sprawdź, czy nie biegnie już wypowiedzenie, bo ten czas też dolicza się do stażu.
- Policz, czy przekroczony jest próg 6 miesięcy albo 3 lat.
- Wyznacz datę końca zgodnie z zasadą, że okres tygodniowy kończy się w sobotę, a miesięczny i trzymiesięczny w ostatnim dniu miesiąca.
Warto też przejrzeć świadectwa pracy, aneksy i daty rozpoczęcia współpracy, bo tam najłatwiej znaleźć błąd. Jeśli coś się nie zgadza, lepiej poprosić kadry o ponowne wyliczenie na piśmie niż opierać się na szacunku.
Najkrótsza praktyczna reguła, którą warto zapamiętać
Jeżeli mam zostawić jedną zasadę, to brzmiałaby tak: okres próbny liczy się do stażu pracy u pracodawcy, a więc może zmienić długość późniejszego wypowiedzenia. Nie miesza się jednak z limitem 33 miesięcy dla umów na czas określony, bo to osobny przepis i osobny mechanizm.
W pierwszej pracy ta różnica bywa szczególnie ważna, bo kilka tygodni z próbnego może zdecydować o tym, czy kończysz współpracę po 2 tygodniach, po miesiącu, czy dopiero po 3 miesiącach. Jeśli chcesz policzyć to bez zgadywania, zacznij od całego zatrudnienia u tego pracodawcy, a dopiero potem przejdź do daty zakończenia umowy.
